Наш Люблін

15.10.2014

 - Статьи

Автор: Алена Ляшкевіч, фота аўтаркі


Наш Люблін

Люблін знаходзіцца ўсяго за 170 кіламетраў ад Брэста, гэта, па польскіх мерках, досыць вялікі горад (350 тысяч чалавек), цэнтр ваяводства. Беларускім вандроўнікам ён вядомы мала, хочацца трошкі запоўніць гэты прабел.

У 1569 годзе ў Любліне адбылася знакавая для гісторыі Беларусі і Польшчы падзея: 1 ліпеня быў прыняты акт Люблінскай уніі, адпаведна якой Вялікае княства Літоўскае, у якое тады ўваходзілі беларускія і ўкраінскія землі, і Каралеўства Польскае аб’ядналіся ў Рэч Паспалітую – дзяржаву абодвух народаў. Такое рашэнне далася няпроста: Люблінскі сойм, які ўхваліў 1 ліпеня акт Люблінскай уніі, пачаўся 10 студзеня і доўжыўся, такім чынам, амаль паўгода. Кожны з бакоў ставіў свае ўмовы і не хацеў саступаць іншаму. У выніку сышліся на тым, што для Кароны і ВКЛ будуць агульныя Сойм, манарх, знешняя палітыка. Княства захавала свой стары адміністрацыйны апарат, заканадаўства, судовую арганізацыю, пячатку і войска.

Адразу пасля прыняцця акту уніі ў ВКЛ узмацніліся антыпольскія настроі, пачалося так званае Вялікакняжацкае адраджэнне, самым моцным усплёскам якога стала прыняцце Статута (зводу законаў) у 1588 г. Статут ВКЛ скасоўваў некаторыя пастановы Люблінскай уніі, у тым ліку дазвол польскай шляхце набываць землі і дзяржаўныя пасады на тэрыторыі Княства. У такой федэрацыі палякі і беларусы пражылі разам больш за 200 гадоў, да падзелаў Рэчы Паспалітай між Расіяй, Аўстрыяй і Прусіяй у канцы ХVІІІ стагоддзя. Статут жа дзейнічаў на тэрыторыі Беларусі нават пасля падзелаў Рэчы Паспалітай, аж да 1840 г.

Уніі ў сучасным Любліне прысвечаны турыстычны маршрут. Ён вядзе ад замка да Літоўскай плошчы, на якой стаіць і помнік Люблінскай уніі.

Помнік Люблінскай уніі

На пастаменце абеліску сімвалічна выяўлены Польшча і Літва (Вялікае княства Літоўскае). Польшчу сімвалізуе кабета ў рымскай тозе і каралеўскай кароне, з гербам з арлом ля ног. Літва – у грэцкім хітоне, з княжацкай мітрай на галаве і з гербам «Пагоня».

Уваход у Стары горад з боку Кракаўскай брамы

Від на Кракаўскаю браму са старога горада

У Любліне добра захаваўся Стары горад. Блукаць яго вузкімі вулачкамі – чыстая асалода. Тут чамусьці мала турыстаў, і суадносна няма талчэі і стракатага вынаснога гандлю, як у іншых еўрапейскіх гарадах з гістарычным цэнтрам. Знаёмая жыхарка Любліна ўзростам каля 30 гадоў распавядала, што стала заўважаць турыстаў у горадзе, ужо наведваючы старэйшыя класы школы. «Нехта фатаграфаваўся ля Кракаўскай брамы. Я падумала, чаго гэта раптам?» – кажа Агнешка.

Радуе, што горад жывы: вулічныя музыкі, мімы.

У Старым горадзе адразу звяртаеш ўвагу на распісныя фасады дамоў: гэта асаблівасць архітэктуры Любліна.

Ужо сучасныя роспісы – «муралі» – можна пабачыць у больш новых раёнах горада. Але яны не менш цікавыя.

Люблінскі замак

Замак у яго сучасным выглядзе быў перабудаваны расейцамі ў 1820 г. з руін замка Ягелонаў, знішчанага падчас вайны са шведамі (т. зв. «Патопу»). На тэрыторыі замка захавалася капліца Святой Троіцы з фрэскамі ў візантыйскім стылі з 1418 г. Зараз у замку месціцца музей. Сярод самых цікавых экспанатаў – карціна Яна Матэйкі «Люблінская унія», калекцыя прадметаў традыцыйнага сялянскага побыту (кераміка, касцюм і інш.) з тэрыторыі Люблінскага ваяводства і нават… стол са следам ад лапы чорта. Але пра легенды Любліна – у наступных матэрыялах гэтай серыі.

Акрамя таго, у Любліне цікавыя помнікі прамысловай архітэктуры, аглядаць якія ў нас неяк не прынята – сваіх прамысловых парэштак у цэнтральнай частцы гарадоў хапае.

Люблінская іешыва (габрэйская духоўная навучальная ўстанова)

Клапоцяцца тут і пра габрэйскую спадчыну, хаця пасля Другой сусветнай вайны ў горадзе практычна не засталося габрэяў. Падавалася б, нашто? У палякаў ёсць адказ на такое пытанне – таму што габрэйскія помнікі з’яўляюцца часткай агульнай польска-габрэйскай гісторыі. Таму даглядаюцца габрэйскія могілкі, створаны асяродак «Брама Гродзка – тэатр NN», што займаецца вывучэннем і дэманстрацыяй гісторыі люблінскіх габрэяў. Ніхто не чапае калодзеж, да якога габрэі хадзілі па ваду. Даўно не дзейсны, стаіць сабе на адной з платформ аўтавакзала. Тут жа, ля аўтавакзала, па старой габрэйскай традыцыі – кірмашы. Адкрытыя, не барахолка, але такія сабе развалы. У абласных гарадах Беларусі такія былі ў 90-х – пачатку 2000-х гг. Дзе-нідзе ў райцэнтрах захаваліся і цяпер. Вузкія праходы, ніякіх табе прымерачных, абутак побач з адзеннем і бялізнай. Прадукты, праўда, асобна. І ўсё танна. Прынамсі, танней, чым у беларускіх крамах. Як такое магчыма ў краіне з еўрапейскімі заробкамі – не ведаю.

Вуліцы Старога горада падчас Ягелонскага кірмашу традыцыйных рамёстваў

Можна ехаць у Люблін проста пагуляць, але прымяркаваць паездку да якой-небудзь культурнай падзеі значна цікавей. У горадзе праходзіць кірмаш традыцыйных рамёстваў у жніўні, фальклорныя фестывалі ў маі, ліпені, кастрычніку і снежні, фестывалі сучаснай музыкі розных накірункаў ледзь не штомесяц, кіна- і тэатральныя фестывалі, кулінарны фэст у верасні, з’езд аматараў фантастыкі (фільмаў, літаратуры, мастацтва і гульняў гэтага накірунку) у лістападзе.

Начны канцэрт на Фарнай плошчы

Ехаць да Любліна з Мінска зручна праз Брэст: начны цягнік, раніцой а 8.00 аўтобус Брэст – Люблін, каштуе 180 000. Можна выязджаць з Мінска ранішнім цягніком і арыентавацца на аўтобус а 14.50. Ідзе 4 гадзіны, можа прыехаць і раней за час, пазначаны ў раскладзе, калі пашанцуе на мяжы. Назад з Любліна можна з'ехаць на Брэст а 6.00 ці а 16.00 (з пераходам на зімовы час, пасля 26 кастрычніка, а 5.00 і а 15.00). Ходзяць аўтобусы не штодня, удакладняйце расклад.

Я абіраю для жытла заўжды самы танны варыянт – дорм (агульную спальню) у хостэле. У некаторых хостэлах сустракаюцца асобныя жаночыя і мужчынскія дормы, але часцей усё ж вандроўнікі абодвух полаў спяць у адным пакоі. Звычайна ў дорме 6–8 месцаў, але бывае і па 10. Маленькі хітрык: калі вы вандруеце ў будні дзень, то можаце апынуцца ў дорме адны. За некалькі вандровак у Люблін давялося пажыць у розных хостэлах, таму магу правесці іх маленькі суб'ектыўны агляд.

Першы – хостэл з «арыгінальнай» назвай Lublin. Затое ў інтэрнэт-пошуку добра ідэнтыфікуецца, кліентаў процьма, без папярэдняга бранавання трапіць практычна немагчыма. Знаходзіцца па адрасе: Lubartowska 60. Знайсці яго лёгка, з вуліцы бачна шыльду. Гэта недалёка ад аўтобуснага вакзала і Старога горада. У хостэле вельмі ўтульна, атмасфера ў агульным пакоі (там жа рэсэпшн) нейкая хатняя. Вай-фай працуе добра. Кошт месца ў дорме стандартны – 40 злотых (каля 130 000).

Трынітарская вежа ў Старым горадзе

У хостэл Orla мы з сяброўкай трапілі ўзімку. Адрас: Orla 6. Знайсці складана, шыльда нейкая незаўважная. Недалёка ад Старога горада, блізка вуліца Кракаўскае прадмесце са шматлікімі крамамі, вялікія гандлёвыя цэнтры Centrum і Lublin Plaza. У дорме было халодна, нават усе разам не надыхалі. Абагравальніка ў першую ноч нам не далі, на другую, праўда, прынеслі. Вай-фай лавіўся толькі на рэсэпшне ў няўтульным калідоры. Кошт месца ў дорме – тыя ж 40 злотых.

Аднойчы, прыехаўшы ў Люблін позна ўвечары і не маючы папярэдняй рэзервацыі хостэла, я вырашыла далёка не хадзіць і спыніцца на ноч у пакоях уласна на аўтобусным вакзале (Aleje Tysi?clecia 6). Праз інтэрнэт-пошук яны не знаходзяцца, таму я была прыемна ўражаная коштам: 50 злотых (каля 160 000) за індывідуальны пакойчык. Вельмі маленькі, змяшчаецца толькі канапа, стул і столік. Тэлевізар яшчэ ёсць. Душ агульны. Але гэта асобны пакой практычна па кошце месца ў дорме. Пад вокнамі, праўда, шумная дарога і п'яныя спрэчкі. Затое, калі з'язджаць ранішнім аўтобусам на Брэст – самае тое.

Страны: Польша


Комментарии отсутствуют

Новый комментарий

Имя:
:
Для редактирования комментария осталось 10 минут

Турнавигатор

Вся история белорусского турбизнеса в газете «Туризм и отдых»   |   Активный отдых   |   Калькулятор отдыха   |   Горные лыжи   |   Агротуризм   |   Путеводитель   |   Экзотические направления   |   Путешествия по Беларуси   |   Самые оригинальные бани на белорусских агроусадьбах