Деревянный «короб» – на замок, или Где в Беларуси взялись сразу за два уникальных и перспективных объекта историко-культурного наследия?

10.12.2011 - Новости

Деревянный «короб» – на замок, или Где в Беларуси взялись сразу за два уникальных и перспективных объекта историко-культурного наследия?

Под лежачий камень не потечет вода, а в заброшенный замок, полуразваленную бывшую панскую усадьбу — понятное дело, туристский поток. Нет, конечно, и на развалины можно привлечь путешественников. Но если, объединив усилия, сделать из иного поместья или замка вполне современный турпродукт

Как сообщает «Белорусская нива»:

Под лежачий камень не потечет вода, а в заброшенный замок, полуразваленную бывшую панскую усадьбу — понятное дело, туристский поток. Нет, конечно, и на развалины можно привлечь путешественников. Но если, объединив усилия, сделать из иного поместья или замка вполне современный турпродукт... Появится шанс больше заработать! Правда, путь от зарождения идеи до ее воплощения не так прост...

«Белорусская нива» чуть более полугода назад провела первый «круглый стол», затрагивающий тему восстановления, включения белорусских замков в культурно-туристический оборот (см. номер «БН» от 15 марта 2011 года). Тогда пообещали: обязательно вернемся к теме, выехав на место –туда, где от разговоров уже перешли к реальным делам.

Новогрудчина — край, который может «похвастаться» сразу двумя уникальными замковыми объектами. И, что особо ценно, на обоих идут работы! Как движется возрождение замка в Любче? Что ждет руины Новогрудского? Скоро ли заработает в полную силу Республиканская программа «Замки Беларуси»?

Об этом и не только шла речь на «круглом столе», который провела «БН» совместно с Новогрудским райисполкомом. В разговоре участвовали: Александр ЛЕНКОВ, заместитель начальника управления по охране историко-культурного наследия и реставрации Министерства культуры Республики Беларусь, Елена КЛИМОВИЧ, главный специалист управления культуры Гродненского областного исполнительного комитета, Андрей МЕТЕЛЬСКИЙ, археолог, старший научный сотрудник Института истории НАН Беларуси, Иван ПЕЧИНСКИЙ, учредитель и директор Благотворительного фонда «Любчанский замок», Елена ЕРМАКОВА, заместитель председателя Новогрудского райисполкома, Юрий КОЛОНОВИЧ, заместитель председателя Новогрудского райисполкома, Семен НОВИК, и. о. начальника отдела культуры Новогрудского райисполкома, Николай ГАЙБА, директор УК «Дом-музей А. Мицкевича в Новогрудке».

«БН»: — Тема нашего «круглого стола» — «Возрождение белорусских замков: время реальных дел. Новогрудский вариант». Почему есть смысл говорить про особый здешний опыт? Согласитесь, практически нигде в Беларуси сразу два замка параллельно не возрождаются — в том или ином качестве. Здесь же процесс движется, если можно так выразиться, разными путями. И государство, и частник прилагают определенные усилия, чтобы рано или поздно замковое наследие включить в туристическую индустрию...

Е. ЕРМАКОВА: — Новогрудский район действительно уникален — у нас есть что не только сохранять, но и активно включать в культурно-исторический оборот. Эти вопросы находятся на постоянном контроле у Анатолия Мечиславовича Маркевича, председателя райисполкома. С приходом его на эту должность акцент делается в первую очередь на развитие инфраструктуры, которая работала бы и на сохранение, приумножение культурного наследия, и на развитие туризма в регионе. Большой энтузиаст Иван Антонович Печинский при помощи созданного им благотворительного фонда, конечно, первым начал возрождать замок в Любче. Но ведь многие годы обсуждался и вопрос консервации Новогрудского замка, точнее, тех фрагментов, которые от него остались.

1

Нас особо радует, что сейчас Министерство культуры Республики Беларусь серьезно занимается судьбой этого объекта. Понятно, что на одном энтузиазме, без финансового притока трудно решать подобные проблемы. Когда инициируется выделение средств из республиканского бюджета по линии разных госпрограмм, легче переходить на местах от планов к их реализации.

Что касается Новогрудского замка... Конечно, небольшие средства собраны недавно — в виде пожертвований — на благородное, нужное не только нам, но и потомкам дело. Однако добрый почин есть! 32 миллиона рублей люди отдали на консервацию замка в Новогрудке. Кроме того, проведен двадцать пятый по счету тираж лотереи «Скарбніца» — всего 40,7 миллиона рублей, собранных в 2011 году, пойдет в ту же копилку. И не стоит забывать: пятьсот миллионов рублей выделено из средств республиканского бюджета — на оплату проектно-сметной документации и проведение геологических, геодезических и инженерных работ… Они уже идут. А совсем недавно обсуждался вопрос о необходимости дополнительно выделить деньги на консервацию уже выполненных работ. Нужно примерно триста миллионов рублей. В управлении культуры Гродненского облисполкома об этом знают, занимаются вопросом. Пока он не решен, однако есть надежда — средства найдутся...

«БН»: — Александр Николаевич, а стоит ли сейчас так уж стараться найти эти деньги? Страна переживает не самый простой период, где-то приходится ужиматься, с расходами из госбюджета в том числе. Замки возрождать, консервировать — настолько ли актуально, жизненно необходимо? Может, стоит повременить? А то и вовсе сэкономить пока на реализации той же программы «Замки Беларуси»?

А. ЛЕНКОВ: — Нужно или не нужно заниматься? Сегодня в Государственный список историко-культурных ценностей Республики Беларусь включено 5426 объектов наследия. Говорить о том, что мы сегодня, учитывая ситуацию с финансами, все восстановим, наверное, нельзя, нужно быть реалистами, жить по средствам. Но в любом случае сохранение историко-культурного наследия остается одним из приоритетов белорусского государства. Президент страны Александр Лукашенко постоянно обращает внимание на то, что у нас в республике делается по восстановлению такого рода объектов.

Скажем, сейчас действует программа «Культура Беларуси на 2011—2015 годы». Первой ее задачей определено сохранение и развитие материального и нематериального культурно-исторического наследия. Пример работ в Новогрудском замке — лишнее подтверждение того, что государство не собирается отказываться от финансирования проектов по сохранению, возрождению национальной «спадчыны»…

2

Программа «Замки Беларуси» была инициирована министром культуры Павлом Латушко. Разработка ее осуществлена в соответствии с поручением  президента Беларуси, которое было дано в декабре 2010 года. Важно сберечь фортификационные сооружения, которые есть на белорусской земле! Их не так много сохранилось, к сожалению, оттого и велика ценность каждого объекта. На сегодня могу сказать: программа «Замки Беларуси» нами подготовлена, согласована со всеми заинтересованными министерствами, ведомствами, исполнительными комитетами, направлена для рассмотрения и принятия в Совмин. Надеемся, что до конца года будет принято соответствующее постановление правительства.

«БН»: — А можно ли назвать хотя бы примерный объем финансирования, который потребуется для реализации программы «Замки Беларуси»?

А. ЛЕНКОВ: — Общий объем финансирования трудно сейчас назвать, и вот по какой причине... Минувшей весной, на «круглом столе» в редакции «БН», озвучивалась цифра общая — примерно триста миллиардов рублей. Но когда стали готовить программу, Минфин и Минэкономики рекомендовали нам просто зафиксировать наименования ряда объектов, которые уже прописаны в других программах. Без конкретных сумм… Почему так? Те же замки в Гродно, Лиде, Крево, Гольшанах, Быхове, Новогрудке уже включены в программу «Культура Беларуси», по ним определены объемы и источники финансирования. Нужно иметь в виду: финансирование некоторых объектов будет осуществляться за счет долевого участия республиканского и местных бюджетов, в рамках государственной инвестиционной программы, которая ежегодно утверждается указом главы государства. Можно отметить, что по программе «Замки Беларуси» в рамках республиканского бюджета будет финансироваться один замок — Кревский.

В отношении Новогрудского замка... Благодаря усилиям министра культуры те пятьсот миллионов рублей, о которых говорила Елена Евгеньевна и которые были временно зарезервированы, в июле 2011-го восстановлены из финансового резерва и дошли до объекта.

«БН»: — Эти средства уже освоены полностью?

А. ЛЕНКОВ: — Практически да. Но триста миллионов дополнительно действительно нужны! Предвидя такой вариант развития событий, министр культуры обратился к председателю Гродненского облисполкома Семену Шапиро с просьбой о возможности выделения в 2011 году из областного бюджета на Новогрудский замок порядка четырехсот миллионов рублей...

Е. КЛИМОВИЧ: — Сказаць дакладна, што менавіта ў гэтым годзе будзе выдзелена столькі сродкаў, не магу. Зазначу толькі: пытанне гэтае на ўзроўні вобласці разглядаецца і вырашыцца ў інтарэсах Навагрудскага замка. Зараз трэба паглядзець уважліва, што ўжо зроблена, колькі добрачынных сродкаў паступіла і якую сумму на якія мэты трэба яшчэ выдаткаваць. Будзем лічыць!

А. ЛЕНКОВ: — Думаю, в начале декабря окончательно определимся с объемами уже выполненных работ и с теми, что нуждаются в финансовой поддержке… Сейчас идет формирование планов на 2012 год. По предварительной информации, которой располагаю, планируется направить на консервацию Новогрудского замка из республиканского бюджета 1,5 миллиарда рублей. Такая же сумма будет закладываться и в областном бюджете. Всего, если суммировать, получается три миллиарда...

«БН»: — Иван Антонович, а вы уже сверстали финансовые планы на год будущий? Наверняка же восстановление Любчанской твердыни не остановите? Не кажется ли вам, что кое-какие средства из республиканского бюджета могли быть выделены и под второй замковый проект на Новогрудской земле? Или  продолжите работы сугубо с помощью средств из благотворительного фонда «Любчанский замок»?

И. ПЕЧИНСКИЙ: — Хацеў бы заўважыць — з прыходам на пасаду старшыні райвыканкама Анатоля Маркевіча над Любчанскім замкам пранёсся свежы, канструктыўны вецер перамен. Маркевіч тройчы пабываў у замку сам, да таго ж прывозіў да нас людзей з Мінкульта. Некаторыя пытанні, якія раней перашкаджалі нам працаваць, вырашыліся неспадзеўкі лёгка, як быццам іх і не было. Паразуменне наконт будучага лёсу Любчанскага замка ёсць з боку мясцовай улады — гэта ўжо плюс! Хацелася б, канешне, дачакацца і нейкай матэрыяльнай дапамогі, каб праца ў замку Любчы ішла не так, як зараз, — фактычна саматугам, калі мы за капейкі робім тое, што можам... Ды і тыя капейчыны, шчыра кажучы, прыходзіцца выпрошваць у нешматлікіх фундатараў. Вось адзначце, калі ласка, у газеце тую фінансавую дапамогу, што апошнія тры гады аказвае нам «Прыорбанк». Можа, і не такія ўжо вялікія грошы, але для нас і Навагрудчыны падтрымка вельмі вялікая…

«БН»: — Праблема, дзе браць мецэнатаў, здаецца, становіцца ледзь не рытарычным пытаннем у нас. Няма ў «грашовых» людзей стымулу ўкладваць сродкі ў такія вось некамерцыйныя праекты кшталту адраджэння Любчанскага замка?

И. ПЕЧИНСКИЙ: — Так, няма, да прыкладу, падатковай палёгкі для патэнцыяльных фундатараў. Чамусьці нельга расказаць пра добрыя справы нябедных людзей у прэсе — гэта лічыцца ледзь не камерцыйнай рэкламай...

4

Я разважаю: а што б, акрамя прытоку спонсарскіх сродкаў, магло яшчэ паскорыць працу ў Любчанскім замку? Добра б, каб дзяржава дапамагла… Фонду нашаму? Няма такой магчымасці? Дык варта пашукаць выйсце — напрыклад, прафінансаваць нейкую спецыялізаваную арганізацыю, якая стварае праектна-каштарысную дакументацыю. Вельмі дорага бяруць, дарэчы. Становіцца ўсё цяжэй далучаць да работ валанцёраў — час такі, што нам не могуць бясконца дапамагаць задарма, людзям патрэбна капейчыну зарабіць на сваё пражыццё... І разам з тым мінулым летам праз Любчанскі замак прайшло больш за сто валанцёраў, якія працавалі самааддана, па восем гадзін у суткі, не меней. Вельмі шмат зроблена спецыялістамі па распрацоўцы праектнай дакументацыі.

Не сцвярджаю, што дзяржава павінна фінансаваць наш праект гэтак жа шырока, як кансервацыю Навагрудскага замка, але ўсё ж… Дарэчы, мы з паплечнікамі зацікаўленыя, каб знакавыя руіны не зніклі з твару Навагрудчыны. Аб нейкай канкурэнцыі паміж замкамі ці пра барацьбу за дзяржаўныя сродкі нават і казаць смешна. Ужо зараз відаць: калі нешта турыстычна-культурнае праводзіцца ў Навагрудку, турыст не абмінае і Любчу. Яна ж можа ўзяць толькі чым? Брэндам, якім стаў замак, што аднаўляецца грамадствам. Сёння некаторыя турысты ўжо едуць, менавіта каб паглядзець, а што могуць зрабіць энтузіясты без дзяржаўнай дапамогі? Можа, такі брэнд і неблагі, але... Трэба, на мой погляд, падумаць тут пра нейкае грамадска-дзяржаўнае супрацоўніцтва. У рэшце рэшт замак у Любчы адраджаецца ж не як прыватная ўласнасць нейкай адной асобы.

Е. ЕРМАКОВА: — Мне кажется, определиться с собственником важно. Кому будет принадлежать Любчанский замок? И еще, земельный вопрос, точнее, оформление документации на землю. Если с этим будет ясность, все остальные вопросы решатся. Естественно, не сами собой, над ними придется поработать. В том числе и при поддержке Новогрудского райисполкома. Иван Антонович, а вы видите хотя бы небольшой свет в конце тоннеля сегодня, точнее — ответ на вопрос, кто же будет собственником Любчанского замка? По-моему, сейчас мы все находимся в середине тоннеля, который пока не освещен. И двигаться дальше проблематично...

«БН»: — Елена Евгеньевна, вы имеете в виду, что многое упростилось, если бы, допустим, благотворительный фонд «Любчанский замок» оказался собственником восстанавливаемого сооружения?

Е. ЕРМАКОВА: — Нет, я не утверждаю этого. Вообще здесь вопрос деликатный, больше не в плоскости закона лежит, а морали. Поскольку Печинский много лет работал над реализацией идеи возрождения замка на своей малой родине… Как можно сказать: «Вот мы у вас заберем!»? Это даже не обсуждается.

Е. КЛИМОВИЧ: — Я выкажу сваё бачанне сітуацыі вакол сучаснага стану і будычыні Любчанскага замка. Зараз ідзе работа па яго адраджэнні — за кошт сродкаў Дабрачыннага фонду «Любчанскі замак». Хутка ідзе? Ці, наадварот, марудна? На мой погляд, казаць пра нейкі застой ў справе не вымагае. Наадварот, калі прыязджаеш у замак, кожны раз  бачыш новыя «кавалачкі» зробленага… Ёсць пакуль праблемы з флігелем, канешне. Рана ці позна, упэўнена, і гэтая частка справы «зрушыцца». Але ж куды пойдзе праца далей? Калі падыдзем да «сэрца» —  палаца? Бачна ўжо зараз, што валанцёрскія сілы не зрушаць гэтую частку справы. На ўзроўні райвыканкама, вобласці варта ўжо зараз падумаць, каб Любчанскі замак выкарыстоўваўся комплексна. Накіравана яго адраджэнне павінна быць на нейкую агульную мэту, задачу. Ці гэта будзе культурна-турыстычны, ці культурна-адукацыйны цэнтр? Прынамсі не лічу, што пытанне ўласнасці зараз такое ўжо першачарговае...

«БН»: — К слову, предусмотрена ли в национальном законодательстве возможность того, что какая-то благотворительная организация вроде фонда «Любчанский замок» могла бы стать собственником фортификационного сооружения?

А. ЛЕНКОВ: — Законодательством Республики Беларусь не запрещается передавать такие объекты как в государственную, так и в частную собственность. Надо, по-моему, в деле возрождения Любчанского замка более конкретно определиться не только с собственником, но и с подходами по общей концепции реставрации и функционального назначения возрождаемого объекта. К чему замок в Любче в конце концов планируется «приспособить»? Сегодня на одной башне уже проведены работы по реставрации и воссозданию отдельных элементов. Каковы проектные решения по въездной башне и какие работы планируется проводить на других объектах замковой территории — пока неясно. Не получилось бы в итоге разновременной архитектурной стилистики, не появились бы некие диссонирующие элементы… Не потерять бы нам объект наследия! Не в смысле его физического существования, а именно в части исторического, архитектурного, целостного восприятия. Пока, по-моему, по замку в Любче ходим вокруг да около, больше дискуссий...

И. ПЕЧИНСКИЙ: — А на мой погляд, вопыт працы нашага  дабрачыннага фонду над новым абліччам замка ў Любчы для дзяржавы наогул і для тых, хто зараз узяўся за рэшткі Навагрудскага замка, — каштоўны! Не ўпэўнены, што дзяржава здольная фінансава пацягнуць аднаўленне многіх цікавых аб’ектаў. Напрацоўкі ж любчанскія дазваляюць сцвярджаць: такая прыватная, але патрэбная ўсім справа на дзіва аб’ядноўвае, згуртоўвае людей. Хочам давесці справу да канца! І не пагаджуся з тым, што мы легкадумна, несур’ёзна ставімся да ўзнаўлення вежаў, захавання гістарычнага духу, адпаведнасці часу. Адчуваем адказнасць — маем справу з гісторыка-культурнай каштоўнасцю, замкам, які родам ажно з XVI стагоддзя! Канцэпцыяй рэстаўрацыі прадугледжана дамінанта — якраз тыя самыя дзве вежы. Сам літаральна стаў гісторыкам, вывучаючы дакументы, нейкія іншыя крыніцы каштоўнай інфармацыі. У гэтым сэнсе святло ў канцы тунэля мы бачым. Дарэчы, маем ужо праект аднаўлення палаца, праўда, пакуль яго не агучваем. Бачым замак комплексна: менавіта як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны, што належыць дзяржаве. Гэта — яе багацце! Павінен замак, на мой погляд, выкарыстоўвацца найперш у якасці народнай каштоўнасці, а не сродку для атрымання грашовых прыбыткаў.

Другая вежа будзе абавязкова адноўлена! Прычым прымем такое рашэнне, якое выпрацуем у якасці кансенсуса паміж навуковым кіраўніком і яшчэ многімі, многімі слыннымі навукоўцамі. Каб не дапусціць памылкі! Маем на мэце прылучыць да работ у Любчанскім замку ледзь не ўсіх навукоўцаў, што працуюць у галіне рэстаўрацыі...

«БН»: — Андрей Анатольевич, а вы как считаете — Любчанский и Новогрудский замки в чем-то схожи? Можно ли взять на вооружение опыт работ на одном, чтобы как-то обустроить другой?

А. МЕТЕЛЬСКИЙ: — Взявшись за работу в Новогрудском замке, сразу же почувствовал влияние некой… черной кармы. Его пытались не утратить в двадцатые годы прошлого века, «за польскім часам», а потом — в 1996—1998-м...

«БН»: — Рискнем предположить: все-таки практически весь замок был потерян…

А. МЕТЕЛЬСКИЙ: — Нет, не соглашусь с таким выводом! Хотя, да, сегодня это фактически охраняемые руины. И работать с ними очень трудно — мы, по сути, толком и не знаем, каким был замок в расцвете своей красоты. Печинскому в этом плане полегче, больше источников для изучения. Истории, конкретных описаний новогрудской твердыни нет. Тем не менее фантазия тут неуместна, ее не будет. Сделаем строго консервацию остатков замка. И частично восстановим башню Щитовку. С Костельной — большие проблемы. К ней даже немножко страшновато подступаться, если честно…

6

«БН»: — Консервация потребует вложения средств. Смогут ли эти деньги когда-нибудь окупиться? Может, не стоит столько времени, сил и средств уделять руинам?

Н. ГАЙБА: — Для нас, тех, кто живет на Новогрудчине, эти руины — место знаковое, в чем-то даже символическое. Да и туристы, как показывает опыт мировой туриндустрии, посещают иные руины не менее охотно, чем, к примеру, хорошо сохранившиеся египетские пирамиды.

5

С. НОВИК: — К тому же вырисовывается довольно перспективное туристическое кольцо. Выезжаем из Минска, поворачиваем на Несвиж, потом — Мир, через Щорсы — на Любчу, а оттуда едем в Новогрудок. Далее — можно в Гродно, затем — в Крево и Гольшаны. Маршрут займет дня три, не меньше!

7

А. МЕТЕЛЬСКИЙ: — Для подготовки проекта консервации нам пришлось открыть две башни. Они никогда толком не исследовались — интереснейшие кладези знаний приоткрываются! Так что деньги вкладываются не зря, могут быть серьезные научные открытия…

Е. КЛИМОВИЧ: — У адноўленай нязначна вежы Шчытоўцы плануецца размясціць невялікую музейную экспазіцыю. Зрэшты, трэба разумець: насамрэч турыстычным аб’ектам стане сама Замкавая гара, на якой месцяцца цяпер руіны. Упэўнена: турысты не будуць абмінаць Навагрудак. Паедуць яны глядзець і на рэшткі Крэўскага замка, што будзе закансерваваны прыкладна гэтак жа, як і Навагрудскі. Замак у Гальшанах таксама захаваецца ў кансерваваным выглядзе. А ў Гераненах, на тамтэйшым аб’екце, да прыкладу, плануем навесці парадак, зрабіць кансервацыю за кошт сродкаў мясцовага бюджэту. Дапамогуць справе суботнікі. Не ўсё вырашаюць мільярды рублёў, паверце! Нават пры добрым фінансаванні важна правільна, эфектыўна арганізаваць справу.

3

«БН»: — А насколько это сложно в строительном плане — иметь дело с легендарными, вековыми руинами?

Ю. КОЛОНОВИЧ: — Разговаривал на тему работ в Новогрудском замке с начальником Мирского участка «Белреставрации». Во-первых, порадовало, что выделяются средства. А во-вторых, лично мне кажется очень правильным — именно специализированная организация должна заниматься такого рода работами. «Любым» строителям их не поручишь.

8

Что будет дальше с Новогрудским замком? Надо так или иначе, учитывая немалые обнаружившиеся сколы, сохранить все на зимний период. Принято решение — «поместить» как бы в деревянный «короб», чтобы по весне найти объект не поврежденным морозами, слякотью. Уже заехала бригада, которая будет работать над консервацией на зиму… Кстати, такой «короб», с экономической точки зрения, — самый малозатратный вариант.

Е. ЕРМАКОВА: — Из районного бюджета-2012 будут обязательно выделены средства для проведения работ по консервации Новогрудского замка. Не останемся в стороне, ведь пока пожертвований собрано не так много…

Работаем и над усовершенствованием туристической инфраструктуры. При входе на Замковую гору решено делать площадку для подъезда автобусов, автомобилей, обустройства прочих удобств, отсутствие которых всегда  подмечают туристы. Параллельно с консервацией замка нужно думать и над тем, как подольше удержать, развлечь на той же Замковой горе туриста. Да и в Новогрудке в целом. Пока у нас такая инфраструктура еще не очень развита. Можно было бы напротив Замковой горы создать Город ремесленников. Чтобы мастеровые люди могли зарабатывать на постоянной основе, продавая туристам свои сувениры. Но пока нам «мешает» здание детской спортивной школы. Думаем, куда переселить ребят и преподавателей… Частное кафе планирует открыть индивидуальный предприниматель, но приходится решать вопрос со сносом дома и переселением живущей там женщины. А это не такая простая работа! За один год проблему создания комплекса инфраструктуры не решишь…

А. ЛЕНКОВ: — Не забывайте, что каждый объект наследия должен иметь проект зоны охраны! Не должно получиться так, чтобы какой-то объект туристической инфраструктуры «посадили» там, где ему быть не положено.

И. ПЕЧИНСКИЙ: — Слушная заўвага! Ведаеце, з якімі праблемамі сутыкаемся, аднаўляючы Любчанскі замак? Хвалюе стан карнізаў палаца, што зараз паправіць можна — адну-дзве шыферыны падладзіць. Далей будзе складаней, запатрабуе большых выдаткаў....

«БН»: — Падсумоўваючы сказанае, заўважым: аднаўляць замкі — справа настолькі складаная, што вымагае скаардынаваных дзеянняў. Тут важна, каб намаганні і мясцовай улады, і прыватніка-энтузіяста ішлі ў адным рэчышчы…

«Круглый стол» провели Инна ГАРМЕЛЬ, Татьяна УСКОВА, «БН»

Рубрики: В Фокусе Тенденции

Страны: Беларусь


Комментарии

Аватар

14.09.2013 00:15
Anonymous лев
ответить

адзiн пячынскi справу робiць,а усе астатнiя толькi понты гоняют
Аватар

18.01.2015 06:27
James Best
ответить

Добры Дзень,

Вы ў якіх-небудзь праблем фінансавага крэдыту? ці вам трэба хуткія пазыкі, каб ачысціць сваю дэбетавую і вярнуцца да справы У intrest памеры 2%. Калі так, звяжыцеся з намі праз нашу электронную пошту ніжэй E-mail: jamesbestloancompany1@gmail.com

Калі ласка, падайце нам наступныя дэталі падачы заяўкі на крэдыт ніжэй:

1) Прозвішча Імя Імя па бацьку: ............
2) Пол: .................
3) Узрост: ........................
4) Краіна: .................
5) Нумар тэлефона: ........
6) Род заняткаў: ..............
7) Штомесячны даход: ......
8) Сума крэдыту Неабходныя: .....
9) Крэдыт Працягласць: ...............
10) Мэта крэдыту: ...........

Дзякуй.

Аватар

22.04.2015 00:18
TRUST FUNDS
ответить

Кіраванне Мэтавага фонду пазык кампанія хоча, каб вы ведалі, як прыватнага інвестара, які спецыялізуецца ў галіне бізнесу і фінансавай дапамогі для некаторых людзей і кампаній. Наш асартымент крэдыту працэнтная стаўка 5%. У нас ёсць усе віды крэдытаў, такіх як; Купіць аўто Mobile, куплі дома, падаткі і ўдакладненне лакальных уліковых запісаў, спажывецкія крэдыты, тэсты і г.д. Мы таксама прапануем іпатэчныя крэдыты фізічным і юрыдычным асобам, такіх як стварэнне бізнесу, пашырэння бізнесу і г.д. Максімальная сума мы даем 50,000.000. 00 GBP. Мінімум $ 3,000.00. Крэдыты прадастаўляюцца на любое слова гандаль форекс, долар ЗША, еўра, фунтаў стэрлінгаў,. І краіна не з'яўляецца перашкодай для нашага прапановы. Нашы ўмовы, якія развіваюцца пазыку ад 6 месяцаў да 25 гадоў. Калі вы зацікаўлены ў гэтым сказе, калі ласка, звяжыцеся з намі па электроннай пошце: trustfunds404@yahoo.com

З павагай,
інфармацыйная служба
Мэтавыя фонды крэдытавання кампаніі.

Аватар

13.05.2016 02:07
Larry Fox
ответить

Ці спрабавалі вы атрымаць крэдыты ад банкаў без поспеху? Тэрмінова патрэбныя грошы, каб выбрацца з даўгоў? Патрэбныя грошы для пашырэння або стварэння ўласнага бізнесу? Атрымаць крэдыт ад аднаго з вядучых крэдытных кампаній Вялікабрытаніі. Для атрымання дадатковай інфармацыі, калі ласка, звяртайцеся па электроннай пошце: larryfox2016@hotmail.com

Аватар

13.06.2016 07:24
lukas
ответить

Добры дзень,
Усе так рады, выдаючы маё вялікае сведчанне пра тое, як я атрымаў маё жаданне суму крэдыту ад г Абрагама, які з'яўляецца кіраўніком гарадскога банкаўскага пазыкі кампаніі, я хачу, каб хутка скарыстацца гэтай магчымасцю, каб увесь свет ведае пра гэта, Am місіс Майра Lukas з Беларусі, я быў у пошуках крэдыту, каб пачаць свой уласны бізнэс у падтрымку майго мужа ў дачыненні да выдаткаў дзяцей, таму я пайшоў у Інтэрнэце ў пошуках крэдыту, калі я натыкнуўся на некаторых крэдытораў, якія падманваюць і ашуканскім прэч мой трохі грошай на гэтым працэсе час я заблыталася я нават не ведаю, што рабіць больш, таму што мала грошай у мяне было са мной забралі тыя ашуканскія ублюдкаў, якія называюць сябе сапраўднымі пазыкі крэдыторы, так і на адзін верны дзень, як я перачытваў праз інтэрнэт-пошуку для працы я наткнуўся на некалькі сведчанняў каментуемы на форуме адзін г-н nugyenven, і місіс idohdo дабраславеньне пра тое, як яны атрымліваюць крэдыт ад гарадскога банка кампаніі E-mail: citybankloan123@gmail.com Так я сказаў сабе, што я павінен даць гэта выпрабаванне, таму што я быў так напалоханы, адносна таго, што астатнія крэдыторы зрабілі для мяне, таму я пайшоў наперад ўзяў свой асабісты адрас электроннай пошты, які быў у гэтых каментарах на форуме, таму я звязаўся з ім, паведаміўшы яму, што я быў судзіў яму некаторымі кліентамі, якія атрымалі іх крэдыт ад яго кампаніі, г-н nugyenven, і місіс idohdo благаслаўлення, калі ён пачуў, што ён быў вельмі рады, што, такім чынам ён запэўніў мяне, што знаходжуся ў правільнай кампаніі, дзе я магу атрымаць маё жаданне суму крэдыту, яны далі мне крэдыт пазычальніку форма заяўкі для запаўнення і вяртання, я зрабіў усё, што даў ім усю неабходную інфармацыю пра мяне, так што я атрымаў ўмовы і стан іх кампаніі ўсё прайшло гладка, без якіх-небудзь затрымак, не менш чым за 24 гадзін я быў інфармаваны аб тым, што мой крэдыт сапраўдны сума 6000000 еўра быў зарэгістраваны і зацверджаны іх крэдытавання савета даверанай асобы, так што ў гэтым працэсе часу я была такая шчаслівая, калі яны сказалі мне, што я павінен паслаць іх банкаўскія рэквізіты, але я быў трохі скептычна зрабіць гэта, так што я сказаў у мяне ёсць давер і лічаць, для гэтага крэдытора выкліку г-н Abraham, я даў ім банкаўскі рахунак, такім чынам я атрымліваю дзіўна і абвесткі ад майго банка, што мой рахунак было налічана на суму 6 000 000 еўра гарадскога банка. Так што я ў тэрміновым парадку па электроннай пошце яму, што ў мяне ёсць атрымаць мой крэдыт паспяхова, так што мае дарагія браты і сёстры там да гэтага часу шукае сапраўднага пазыкі кампаніі я буду рада Вас ласкава звяртацца да сп Абрагама з гэтым жа электроннай пошце: citybankloan123@gmail.com і я ведаю, што ён таксама дапаможа вам з вашым жаданнем сумы крэдыту ў парадку, па электроннай пошце іх сёння і вы будзеце рады, што вы зрабілі.
Г-жа Майра Lukas

Аватар

01.07.2016 14:51
matto
ответить

атрымаць 2% тэрміновых і законны крэдыт ад прыватнага інвестара / натарыуса, каб рабіць бізнес, купіць дом і аплаціць рахункі звязацца з selsumat@gmail.com

Аватар

01.07.2016 14:52
kyle
ответить

атрымліваюць 2% прапанова крэдыту ад зарэгістраванага прыватнага інвестара па крэдыту і крэдыту крэдытор, каб рабіць бізнес, купіць дом і аплаціць рахункі звязацца з lipsobuth@gmail.com

 

Аватар

09.09.2016 02:31
vold stephen
ответить

Ці былі вы зменшце вашым банкам, або вам неабходна тэрміновае крэдыт, каб пагасіць свае даўгі і некаторыя пэўныя абвінавачванні, але было цяжка? вам патрэбен крэдыт, каб пачаць новы бізнес або для пашырэння бізнесу рабіць? Вам патрэбен персанальны крэдыт? Мы прапануем ўсе віды крэдытаў па працэнтнай стаўцы 2% .all вам трэба адзін дотык электроннай пошце да нас сёння, і вашыя праблемы, звяжыцеся з намі праз @ (voldstephenhanslloanfirm@gmail.com)
Аватар

10.09.2016 13:35
Pan Paskah
ответить

Добры дзень

Мы легітымнай і паважанай грошы ўладальніка. Мы пазычыць сродкі да фізічным асобам, якія маюць патрэбу ў фінансавай дапамогі, мы даем крэдыт людзям, якія маюць дрэнны крэдыт або мае патрэбу ў грошах, каб аплаціць рахункі, інвеставаць у business.Have Вы шукалі крэдыту? вам не трэба турбавацца, таму што вы знаходзіцеся ў правільным месцы я прапанаваць крэдыт па нізкай працэнтнай стаўцы 2%, так што калі вы маеце патрэбу крэдыту я хачу, каб вы проста звязацца са мной па гэтым адрасе электроннай пошты: mobilfunding1999@gmail.com

ІНФАРМАЦЫЯ ПРА ужываннем крэдытных ПАТРАБУЕЦЦА АД ВАС ..

1) Поўныя імёны: ............
2) Пол: .................
3) Узрост: ........................
4) Краіна: .................
5) Нумар тэлефона: ........
6) Род заняткаў: ..............
7) Штомесячны даход: ......
8) Сума крэдыту Неабходныя: .....
9) Тэрмін крэдыту: ...............
10) Мэта крэдыту: ...........
 

Дзякуй за Ваша супрацоўніцтва
 

З найлепшымі пажаданнямі

Аватар

28.09.2016 11:11
ADRIAN
ответить

Пасведчання аб тым, як я атрымаў свой крэдыт.
Мяне клічуць г-н Адрыян Сценькі, з Дамінікі, у мяне ёсць бізнес-дарогі constrution я шукаў сапраўдных вартасцяў праекта, на працягу апошніх чатырох месяцаў, і гэта было шмат ашуканцаў, якія належаць на іх і ў канцы дзень, яны ўзялі мае грошы, не даў мне мой крэдыт, усё маё спадзяванне была страчана, я быў зьбянтэжаны і засмучаны, я знаходжу яго вельмі цяжка пракарміць сваю сям'ю, не хацеў мець нічога агульнага з крэдытных кампаній у Інтэрнэце, я пайшоў да аднаго па электроннай пошце расказаў усё, што адбылося, і сказаў мне, што ён можа дапамагчы мне, яна ведае, што крэдыт кампаніі, якая можа дапамагчы мне з любой сумы крэдыту мне неабходна вельмі нізкую працэнтную стаўку ў памеры 2%, што я арыентуючыся на тое, як падаць заяву на крэдыт, зрабіў тое, што ён сказаў мне, я ўявіў сабе на электронную пошту (patrickloans15@gmail.com), я ніколі не верыў, але я паспрабаваў, і мой самы вялікі сюрпрыз я атрымаў крэдыт на працягу 24 гадзін, што не мог паверыць сваім вачам, я м рады і новым багатым, і я дзякаваў Бога, што такі крэдыт крэдытор да гэтага часу існуе ў гэтых афёр ўсюды, калі ласка, усе там, хто мае патрэбу крэдыту пайсці (PATRICKLOANS15@GMAIL.COM), які ніколі не пакіне вас, і ваша жыццё зменіцца, як у мяне, Патрыкам крэдыты з'яўляецца рэальным і законным, даверанай, звязацца з імі сёння для атрымання дадатковай інфармацыі.

Аватар

06.10.2016 12:52
Zuma Loans
ответить

Имате ли нужда от кредит?
Възможно ли е да търсите Финанси?
Търсите ли за заем за уголемяване на вашия бизнес?
Мисля, че сте попаднали на правилното място.
Ние предлагаме заеми при ниска лихва.
Заинтересованите лица трябва да се свържете с нас на
За незабавен отговор на молбата си, Моля
отговаряте на тази имейли по-долу само.
(Zumaloans@mail.com или zumaloans@gmail.com)

Моля, да ни предоставите следната информация, ако се интересувате.
1) Пълно име: .........
2) Пол: .........
3) Размер на кредита е необходимо: .........
4) Заем Продължителност: .........
5) Държава: .......
6) Начало Адрес: .........
7) мобилен номер: .........
8) месечен доход: .....................
9) Професия: ...........................
) Кой сайт направихте тук за нас .....................
Благодаря и всичко хубаво.
(Zumaloans@mail.com или zumaloans@gmail.com)

Аватар

27.10.2016 11:35
David Peterson
ответить

добры дзень

Падаць заяўку на хуткі і зручны крэдыт з адсоткам 2 ад сапраўднага і законнага пазыкі кампаніі, мэтай якой з'яўляецца аказанне дапамогі тыя якія маюць патрэбу ў фінансавым стаўленні.

Хадайнічае падрабязна

(1) Поўныя імёны:
(2) сума, неабходная ў якасці крэдыту:
(3) працягласць пазыкі:
(4) Нумар тэлефона:
(5) Краіна:
(6) Штат / правінцыя:

Заўвага: Усе адказы павінны быць накіраваны davidpetersonloanfirm1@outlook.com для хуткай апрацоўкі.
Дзякуй

Г-н Дэвід Пэтэрсан.

Аватар

27.10.2016 11:36
David Peterson
ответить

добры дзень

Падаць заяўку на хуткі і зручны крэдыт з адсоткам 2 ад сапраўднага і законнага пазыкі кампаніі, мэтай якой з'яўляецца аказанне дапамогі тыя якія маюць патрэбу ў фінансавым стаўленні.

Хадайнічае падрабязна

(1) Поўныя імёны:
(2) сума, неабходная ў якасці крэдыту:
(3) працягласць пазыкі:
(4) Нумар тэлефона:
(5) Краіна:
(6) Штат / правінцыя:

Заўвага: Усе адказы павінны быць накіраваны davidpetersonloanfirm1@outlook.com для хуткай апрацоўкі.
Дзякуй

Г-н Дэвід Пэтэрсан.

Аватар

31.10.2016 05:01
oceanicfinance
ответить

вам патрэбен сапраўдны крэдыт для камерцыйных мэтаў або аплаціць доўг кантакт г-н Kellie Wilson ў цяперашні час для сапраўдных крэдытаў па электроннай пошце: Oceanicfinance113@gmail.com

Аватар

03.11.2016 14:57
wade
ответить

Цяпер вы можаце падаць заяву на $ 1,500- $ 10,000 наяўнымі Крэдыты і атрымаць зацверджаныя на працягу 1 гадзіны! Вы ў пошуках сапраўднай і гарантаваны пазыку, каб аплаціць рахункі і пачаць новы Бізнэс? Вы хочаце крэдыт на вашай асабістай патрэбы або бізнес-мэтаў? затым прымяніць цяпер, як мы прапануем Забяспечаныя крэдыты, доўгатэрміновыя крэдыты, незабяспечаных крэдытаў , Крэдытаванне малога бізнэсу, Фінансаванне закупак абсталявання Абаротных сродкаў крэдыты, асабістага крэдыту, крэдыту пад заклад нерухомасці, крэдытавання студэнтаў, Аддзел Кансалідацыя пазыкі на Даступнае працэнтная стаўка. Звяжыцеся з намі для атрымання больш падрабязнай інфармацыі ў Інтэрнэце праз наш электронны адрас: karolinakredita2016@gmail.com

Новый комментарий

Имя:
:
Для редактирования комментария осталось 10 минут

Новости по теме:

Турнавигатор

Вся история белорусского турбизнеса в газете «Туризм и отдых»   |   Активный отдых   |   Калькулятор отдыха   |   Горные лыжи   |   Агротуризм   |   Путеводитель   |   Экзотические направления   |   Путешествия по Беларуси   |   Самые оригинальные бани на белорусских агроусадьбах